ISSN: 2583-9446 (O) ISSN Certificate DOI Prefix: 10.64119 Journal Impact Factor (2025): 5.427 (SIIFI) Contact Us

ਅਰਮਾਨ ARMAAN

An International Multi-Disciplinary, Peer-Reviewed & Indexed
Punjabi Language Online Research Journal

Published by Guru Hargobind Sahib College www.ghscollege.ac.in
‘ਅਰਮਾਨ’ ਖੋਜ ਜਰਨਲ ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਆਪ ਜੀ ਦਾ ਸਵਾਗਤ ਹੈ | Welcome to the official website of ‘ARMAAN’ Research Journal

Volume 4, Issue 3 {July-September 2026}

Research Article
Paper ID: ARMN040310

ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਓ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨ (ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਚੌਣਵੀਂਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਵਿੱਚ)

Parvasi Punjabi Parivaran vich Mansik Tanao De Mool Karn (Swarn Chandan Dien Chonvian Kahanian De Sandrabh Vich)

ਡਾ. ਨਿਰਮਲਾ ਰਾਣੀ (Dr. Nirmala Rani)
ਅਸਿਸਟੈਂਟ ਪ੍ਰੋਫ਼ੈਸਰ, ਪੰਜਾਬੀ (Assistant Professor, Punjabi)
ਮਹਾਰਾਣਾ ਪ੍ਰਤਾਪ ਪੋਸਟ ਗ੍ਰੈਜੂਏਟ ਕਾਲਜ ਫਾਰ ਵੂਮੈਨ, ਮੰਡੀ ਡੱਬਵਾਲੀ, ਜਿਲ੍ਹਾ ਸਿਰਸਾ (ਹਰਿਆਣਾ)-125104
ORCID: 0009-0000-7772-8102

Abstract (ਸਾਰ):

ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਸਿਰਫ਼ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਸੀਮਿਤ ਨਾ ਰਹਿ ਕੇ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਫੈਲ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਸਾਹਿਤ ਵਿੱਚ ਪਰਵਾਸੀਆਂ ਦੀਆਂ ਸਮੱਸਿਆਵਾਂ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਦਵੰਦ ਅਤੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਪ੍ਰਮੁੱਖਤਾ ਨਾਲ ਚਿਤਵਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਖੋਜ ਪੱਤਰ ਵਿੱਚ ਨਾਮਵਰ ਕਹਾਣੀਕਾਰ ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ ਦੀਆਂ ਚੋਣਵੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ- 'ਰਾਣੀ ਸੋਚ ਰਹੀ ਸੀ', 'ਅਗਲਾ ਕਦਮ', 'ਸੁਲਗਦੀ ਅੱਗ', 'ਦਸ ਪੌਂਡ', 'ਨਕਾਬ ਪੋਸ਼' ਅਤੇ 'ਫ੍ਰੀ ਸੁਸਾਇਟੀ' ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਪਰਵਾਸੀ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਉਪਜਦੇ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੂਲ ਕਾਰਨਾਂ ਦੀ ਪੜਚੋਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਤਣਾਅ ਦਾ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਪੱਛਮੀ ਤੇ ਭਾਰਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਦਾ ਆਪਸੀ ਟਕਰਾਅ ਹੈ। ਪੱਛਮੀ ਸਮਾਜ ਦੀ ਖੁੱਲ੍ਹ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੇ ਰੀਤੀ-ਰਿਵਾਜਾਂ ਵਿਚਲਾ ਅੰਤਰ-ਵਿਰੋਧ ਪੀੜ੍ਹੀ-ਪਾੜੇ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕਲੇਸ਼ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਨਵੀਂ ਪੀੜ੍ਹੀ ਰੂੜ੍ਹੀਵਾਦੀ ਸੋਚ ਨੂੰ ਨਕਾਰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੇ ਆਰਥਿਕ ਮੁਖ਼ਤਿਆਰੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਤਨ ਮਾਨਸਿਕਤਾ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਾ ਕਰਨਾ, ਭਾਸ਼ਾਈ ਮੁਸ਼ਕਿਲਾਂ, ਆਰਥਿਕ ਸੰਘਰਸ਼ ਅਤੇ ਬੇਗਾਨੇ ਮੁਲਕ ਵਿੱਚ ਸਮਾਜਿਕ ਇਕੱਲਤਾ ਤਣਾਅ ਨੂੰ ਹੋਰ ਗੰਭੀਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਐਨ ਇਹ ਸਿੱਟਾ ਕੱਢਦਾ ਹੈ ਕਿ ਦੋਵਾਂ ਸੱਭਿਆਚਾਰਾਂ ਦੇ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਅਪਣਾ ਕੇ ਸਹੀ ਤਾਲਮੇਲ ਬਿਠਾਉਣਾ ਹੀ ਇਸ ਪਰਵਾਸੀ ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਅ ਦਾ ਸਾਰਥਕ ਹੱਲ ਹੈ।
ਕੀਵਰਡ (Keywords):
ਪਰਵਾਸੀ ਪੰਜਾਬੀ ਸਾਹਿਤ, ਸਵਰਨ ਚੰਦਨ, ਮਾਨਸਿਕ ਤਣਾਓ, ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਟਕਰਾਓ, ਪੀੜ੍ਹੀ ਅੰਤਰ, ਪਰਿਵਾਰਕ ਵਿਘਟਨ, ਪੱਛਮੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰ।