Paper ID: ARMN040304
ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਵਿਚਲੀਆਂ ਪ੍ਰਤੀਧੁਨੀਆਂ
Darshan Butter Di Kavita Vichlian Pratidhunian
Abstract (ਸਾਰ):
ਪ੍ਰਸਤੁਤ ਪੇਪਰ ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹਸਤਾਖਰ ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਸ਼ਾਇਰੀ ਵਿਚਲੀਆਂ ‘ਪ੍ਰਤੀਧੁਨੀਆਂ’ (Resonances/Echoes) ਦਾ ਚਿੰਤਨਮੂਲਕ ਅਤੇ ਸੁਹਜ-ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ ਸਮੁੱਚੇ ਤੌਰ 'ਤੇ ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧ ਅਤੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸ਼ਾਇਰ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਜਗਤ ਵਿਚ ਅਤੀਤ, ਇਤਿਹਾਸਕ ਪਰੰਪਰਾ, ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਪੁਨਰ-ਵਿਆਖਿਆ, ਮਾਨਵੀ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿਚਲੇ ਨਿਘਾਰ, ਨਾਰੀ ਸੰਵੇਦਨਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਨ ਦੇ ਦੌਰ ਵਿਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਸੰਕਟ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਬਲ ਪ੍ਰਤੀਧੁਨੀਆਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ‘ਖੜਾਵਾਂ’ (2001), ‘ਦਰਦ ਮਜੀਠੀ’ (2006), ਅਤੇ ‘ਮਹਾਂਕੰਬਣੀ’ (2009) ਵਰਗੇ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਸੰਦਰਭ ਵਿਚ ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ ਇਹ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਦਾ ਯਤਨ ਹੈ ਕਿ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਕਵਿਤਾ ਕੇਵਲ ਬਾਹਰੀ ਸਮਾਜਿਕ ਜੀਵਨ ਜਾਂ ਉਪਰਲੇ ਯਥਾਰਥ ਦਾ ਬਿਆਨ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖੀ ਅਵਚੇਤਨ, ਮਾਨਸਿਕ ਦਵੰਦ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਿਮੰਡੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਇਕ ਡੂੰਘੀ ਗੂੰਜ ਹੈ। ਇਹ ਬੁੱਟਰ ਦੀ ਸ਼ੈਲੀਗਤ ਵਿਲੱਖਣਤਾ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕਾਵਿ-ਵਿਧਾਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਧੁਨੀ-ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਉੱਤਰ-ਆਧੁਨਿਕ ਚਿੰਤਨ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀਵਰਡ (Keywords):
ਦਰਸ਼ਨ ਬੁੱਟਰ, ਪ੍ਰਤੀਧੁਨੀਆਂ, ਸਮਕਾਲੀ ਪੰਜਾਬੀ ਕਵਿਤਾ, ਧੁਨੀ-ਸਿਧਾਂਤ, ਮਾਨਵਵਾਦੀ ਚੇਤਨਾ, ਅਸਤਿਤਵਵਾਦੀ ਸੰਕਟ।