Abstract (ਸਾਰ):

ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਣ ਉਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੈ ਜਿਸ ਦੁਆਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ ਤਕਨਾਲੋਜੀ, ਵਪਾਰ, ਮੀਡੀਆ ਅਤੇ ਸੰਚਾਰ ਰਾਹੀਂ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਜੁੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਨਾਲ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ-ਸ਼ੈਲੀ, ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਸੋਚ ’ਤੇ ਬਾਹਰੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਵੱਧਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਣ ਨਾਲ ਨਵੀਆਂ, ਤਕਨਾਲੋਜੀਆਂ, ਨਵਾਂ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮੌਕੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਸਥਾਨਕ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਤੇ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਣ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਵੀ ਖੜ੍ਹੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਪੰਜਾਬੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਉਹ ਮੁੱਲ ਹਨ ਜੋ ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਪੰਜਾਬੀ ਸਮਾਜ ਨੇ ਆਪਣੀ ਜੀਵਨ-ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਦਰਾਂ ਸਤਿਕਾਰ, ਸੱਚਾਈ, ਮਿਹਨਤ, ਭਾਈਚਾਰਾ, ਮਿਹਮਾਨ ਨਵਾਜ਼ੀ, ਧਾਰਮਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਗੁਰਬਾਣੀ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ ਦੀ ਰਿਵਾਇਤ ਅਤੇ ਪਰਿਵਾਰਕ ਜੋੜ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ। ਪਰ ਅਜੋਕੇ ਦੌਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬੀਆਂ ਵਿਚ ਵਿਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਣ ਦੀ ਭੁੱਖ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬਨਾਉਟੀ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸੁਭਾਅ ਵਿਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੇਸ਼ੱਕ ਪੈਸੇ ਕਮਾਉਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨੂੰ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਧਰਤੀ ਅਪਨਾਉਣ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਬਾਹਰੀ ਤੌਰ ਤੇ ਤਾਂ ਬਹੁਤ ਅਮੀਰ ਹੋ ਗਿਆ ਪਰ ਆਤਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਆਪਣਾ ਸਾਰਾ ਕੁੱਝ ਗੁਆ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਜੋ ਆਤਮਿਕ ਆਨੰਦ ਉਸ ਨੂੰ ਪੇਂਡੂ ਰਹਿਤਲ, ਸਭਿਆਚਾਰ, ਭਾਈਚਾਰੇ, ਤਿਉਹਾਰਾਂ, ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਸੀ ਉਸ ਤੋਂ ਉਹ ਸੱਖਣਾ ਹੋ ਕੇ ਕਈ ਮਾਨਸਿਕ ਰੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਘਿਰਿਆ ਬੈਠਾ ਹੈ। ਪੰਜਾਬੀ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਣ ਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜ਼ੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਆਪਣੇ ਸਭਿਆਚਾਰਕ ਸੰਤੁਲਨ ਨਹੀਂ ਬਣਾ ਸਕਿਆ, ਕਹਿਣ ਦਾ ਭਾਵ ਹੈ ਕਿ ਵਿਸ਼ਵੀਕਰਣ ਜਿਥੇ ਵਾਧੇ ਦੇ ਨਵੇਂ ਰਸਤੇ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਪੰਜਾਬੀ ਸਭਿਆਚਾਰ ਆਪਣੀ ਮੂਲ ਪਛਾਣ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਸੰਤੁਲਨ ਰੱਖਣਾ ਹੀ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ।